Nieuw! Info en tips

Veiligheid Navigatie Elektriciteit Uitrusting
Motor & Trailer Verf & onderhoud Sanitair Oliegoed en functionele kleding

Verf en onderhoud

1. Verven en lakken
    1.1 Grondlagen en primers
    1.2 Heldere lakken voor hout
    1.3 Deklakken
    1.4 Verdunningen
2. Antifouling
    2.1 Antifouling-systemen
    2.2 Kleurtinten voor VC-antifouling
3. Teakonderhoud
4. Gereedschappen en machines
    4.1 TERCOO-schijven
5. Tips rond het onderhoud van de boot
    5.1 Dekreiniging
    5.2 Reinigingsmiddelen
    5.3 Speciale reinigers

1. Verven en lakken

Bescherming en schoonheid met lak en verf

Zowel boven als onder water, en onafhankelijk van het bouwmateriaal van de boot geldt steeds weer de bekende regel: hoe zorgvuldiger, hoe hoogwaardiger en hoe vollediger de eerste verflaag werd aangebracht, hoe minder werk en hoe meer plezier u heeft de daaropvolgende jaren. Wie gelooft met schijnbaar goedkope producten en weinig moeite tot goede resultaten te kunnen komen, zal zeer snel geld en tijd moeten investeren om slecht werk vanaf de basis teug te renoveren. Speciale merkproducten en goed gereedschap betekenen de eerste keer een grotere investering, maar worden al snel terugverdiend door een duurzame bescherming en schoonheid bij duidelijk minder moeite bij het jaarlijkse onderhoud. Het kost alleen overbodige frustratie en nodeloos geld, afgebladderde verf en mat geworden lakken te overschilderen of volledig af te moeten schuren.

Zorgvuldigheid bij de voorbereidingen

Wie een zorgvuldige voorbereiding voor een hoogglanslak te duur of te moeizaam vindt, kan het geld voor een dure pot High End Finish deklak meteen weggooien. Zelfs met de allerduurste lak ontstaat geen hoogglans! Tweederde van de tijd moet voorzien worden voor een goede verfopbouw, de voorbereiding van de ondergrond is de belangrijkste stap naar een duurzame en optisch perfecte lak. De eerste grondlaag moet hechten, anders hebben de volgende lagen geen enkele zin, en betekenen ze weggeworpen geld. Afgebladderde oude lagen met onbekende verftypes moeten radicaal verwijderd worden, aan andere oplossingen zult u geenszins plezier beleven.

Reinigen, ontvetten schuren

Twee kapitale nalatigheden kunnen van lakwerkzaamheden een nachtmerrie maken: onvoldoende reinigen en slecht afschuren. Indien de lagen niet hechten en kraters vormen, kunt u herbeginnen.

Alle ondergronden moeten voor het aanschuren goed gereinigd en ontvet worden. Anders zou u vuil, was en polijstmiddel nog dieper inschuren. Normale huishoudelijke reinigingsproducten, petroleum, verdunners en andere schijnbaar goedkope reinigingsmiddelen zijn hiervoor volledig ongeschikt. Ze laten resten achter, die werken als zgn. 'Trennwachs'. De door de verffabrikanten aangeboden cleaners en ontvetters zijn de beste en de veiligste keuze.

Als de ondergrond na het reinigen geschuurd is, moet hij nogmaals grondig ontvet worden, zodat ook de in de schuurresten zittende deeltjes nog verwijderd worden. Dan kan bij geschikt weer een eerste primerlaag aangebracht worden.

Het weer speelt mee

Veel lakwerkzaamheden kennen ondanks een intensieve voorbereiding plots geen goed einde meer. De lak wordt blind, de antifouling werpt blazen, de verf droogt niet goed. Dit gebeurt vaak bij werkzaamheden in het voorjaar, als de boot onder tijdsdruk fit en mooi moet worden gemaakt voor het seizoen. Maar dan is het weer niet zoals het zijn moet om te lakken.

Een hoge luchtvochtigheid van meer dan 65 %, koude, wind en temperatuurschommelingen zijn gift voor elke verflaag. Lak nooit in de late namiddag, als de nacht koud en vochtig wordt. De lak kan niet meer vroeg genoeg doordrogen, wordt mat, en hecht niet. In elk geval moet rekening gehouden worden met de productbeschrijvingen van de fabrikant, en kijken welke weersomstandigheden voor het lakken toegelaten zijn.

Een verfsysteem uit één hand

Wie aan de slag gaat met het complete verfsysteem van één fabrikant, blijft aan de veilige kant. Reiniger, verdunner, primer en lak zijn op elkaar afgestemd. Indien u binnen een verfsysteem van fabrikant wisselt dan is het niet uit te sluiten dat onder bepaalde omstandigheden de plamuur, de primer of de lak niet met elkaar verenigbaar zijn. Chloorrubber-, polyurethaan-, alkydehars- en epoxylakken verschillen op het vlak van hun chemische basis en zijn nauwelijks compatible. 1- en 2-componentenverven en verschillende antifoulingtypes zijn principieel verschillende systemen, die niet met elkaar compatible zijn. In elk geval moet u zich bij de fabrikant en bij andere bronnen informeren over de systeemopbouw.

1- en 2-componenten verfsystemen

Voor alle toepassingen en materialen boven en onder water worden hoog-effectieve en voor de specifieke belastingen ontwikkelde producten aangeboden. In principe kan een 1- of 2-componentensysteem worden gebruikt.

2K-verven hebben met betrekking tot hardheid, slijtvastheid, glans, UV-bescherming en droogtijd vele voordelen. In de verwerking zijn ze wat complexer, de producten zijn wat duurder. 2K-verven zijn niet compatible met 1K-systemen. Voor massief hout, dat werkt en uitzet zijn 2K-lakken niet geschikt, omdat ze te weinig elastisch zijn. Ze zouden bij het uitzetten van het hout scheuren en met vocht geïnfiltreerd. 2K-lakken en epoxylakken kunnen bij vormverlijmd multiplex, dat niet meer werkt, gebruikt worden.

1K-lakken zijn eenvoudiger in het gebruik, elastischer en inmiddels ook voorzien van UV-bescherming. De droogtijden zijn in de regel iets langer. Voor bilges en bergruimtes zijn er hoogbelastbare verven, die ook bestand zijn tegen olie en diesel. Chloorrubber-verven hebben bijvoorbeeld een hoog dekvermogen, en zijn ongevoelig voor bilgewater. Dat maakt het reinigen eenvoudiger.

1.1 Grondlagen en primers

Grondlagen hebben twee taken: ze moeten de ondergrond beschermen en voor een goede hechting van de volgende lagen zorgen. Voor elk botenbouwmateriaal zoals staal, polyester, aluminium of hout worden speciaal daarvoor ontwikkelde primers aangeboden, zelfs voor roestvrij staal. Zonder primer zouden normale deklakken meteen afbladderen. In de voorgeschreven laagdikte voorkomen primers vooral het binnendringen van water; zo worden metalen rompen tegen corrosie en polyester onderwaterschepen tegen osmose beschermd. Bekend zijn voor de onderwaterlaag de epoxy-primers, die in meerdere lagen aangebracht waterdicht zijn. Ook hout wordt met een primer duidelijk beter beschermd tegen rotten. Primers dringen diep in de houtstructuur binnen, en zorgen voor een betere hechting van de lak.

1.2 Heldere lakken

Heldere lakken worden overwegend gebruikt op hout, als bescherming tegen rotten en omwille van optische redenen. Hoogglans gelakt mahonie- of teakhout is nog altijd een klassiek sieraad voor elk schip. Niet elke lak is voor elke houtsoort geschikt. Hout werkt, en dus moet heldere lak voldoende elastisch zijn. Voor verschillende houtsoorten worden speciale lakken aangeboden. Voor een goede hechting op hout moet de eerste laag met 20 % verdunning, en de volgende met 10 % verdunning worden aangebracht. Op die manier kan de lak dieper binnendringen. De volgende lagen komen dan pas na het afschuren, en zonder verdunning. Om een perfecte hoogglanslak te bereiken, is het afschuren na elke laag tot het fijnste nat schuren voor de finishlaag onontbeerlijk.

1.3 Deklakken

Deklakken beschermen het oppervlak niet alleen tegen weersinvloeden, UV-straling en mechanische belasting, hiermee kunnen ook schitterende optische effecten bereikt worden. Of het nu gaat om een fleurige bies aan de waterlijn of om decoratieve elementen op de aanbouw en de romp. Voor elk materiaal moeten de daarvoor aanbevolen deklakken gebruikt worden. Polyester, metaal en hout hebben bijvoorbeeld een verschillende uitzettingscoëfficiënt bij temperatuurschommelingen. Lakken moeten daartoe elastisch genoeg zijn, maar desondanks toch resistent blijven. Het vroegtijdig mat worden van gekleurde lakken wordt door een UV-bescherming vermindert, maar volkomen verhinderen laat het zich na jaren niet. Daarom is het belangrijk dat ook deklakken zich laten bewerken met polijstmiddelen of was, zonder deze aan te tasten. Bij de keuze van startlagen en de verdunning van deklakken moet absoluut worden gesteund op het verfsysteem van de fabrikant, zodat eventuele onverdraaglijkheden uitgesloten kunnen worden.

1.4 Verdunningen

Wie hoogwaardige jachtlakken wil mengen met universele verdunners uit de bouwmarkt, kan bedrogen uitkomen. De verf droogt niet, krimpt, of glanst niet meer. De verffabrikanten stemmen op chemische basis de oplosmiddelen op de verven af. Drogen, kleurenverloop, bindmiddel, en pigmentering mogen niet negatief beïnvloed worden. Om te worden gespoten werden intussen speciale verdunningen ontworpen met snellere oplosmiddelen, trage verdunningen maken het correct aanbrengen met penseel of rol mogelijk.

2. Antifouling

Een aangroeiremmende onderwaterfilm, die eeuwig houdt, bestaat niet. Een antifouling-laag, die er na het afspuiten voor de winterberging nog goed uit ziet, kan allang haar effectiviteit verloren hebben. Met name schepen, die weinig varen, worden door aangroei getroffen, met alle nadelen: snelheidsverlies, afgenomen roerwerking door wervelingen aan het roerblad, hogere toerentallen door aangroei op de schroef. Bovendien vreten de agressieve zeepokken en mosselen zich doorheen de antifouling en de gelcoat. Hierdoor wordt het laminaat beschadigd en ontstaat osmose.

De keuze van de juist antifouling hangt af van het scheepstype, het water, het bootmateriaal en het gebruik. Speciale antifoulings zijn er voor de schroef en de saildrive.

2.1 Antifoulingsystemen

Harde antifouling

Bij harde antifouling komen de aangroeiwerende bestanddelen uit het in water onoplasbare bindmiddel vrij, de 'harde' matrix blijft bestaan. Een grotere laagdikte verlengt de gebruiksduur, de laag kan door licht aanschuren na de winterberging terug worden geactiveerd. In de loop der jaren bouwt zich echter een grotere laagdikte op, waardoor een nieuwe laag minder goed gaat hechten. Dan moeten de oudere lagen worden afgeschuurd. Voor elke nieuwe laag moet de oude afgeschuurd worden. Harde antifouling is slijtvast en belastbaar, en dus prima geschikt voor trailerboten, snelle motorboten en boten die droog gestald worden.

Zelfslijpende antifouling

Door de waterstroming wordt de volledige laagdikte permanent gespoeld en afgebouwd. Het aangroeiremmende biocide wordt met het bindmiddel vrijgegeven. Voordelen: het oppervlak blijft steeds glad, geen afschuren bij het aanbrengen van een nieuwe laag, geen langetermijn-opbouw van laagdiktes.

Dunne laag-antifoulings met Teflon®

De Teflon-laag zorgt voor een hard, ultraglad oppervlak, waaraan niets blijft hechten. Ideaal voor regatta-zeiljachten en jollen. Zeer korte droogtijden, nieuwe lagen zonder afschuren voordien, minimale laagdiktes.

2.2 Kleur van VC-antifouling

Bij de keuze van de kleur van antifouling moet er rekening mee worden gehouden, dat de uiteindelijke kleur pas ontstaat na het te water laten. Bij het aanbrengen wijkt de kleur onder bepaalde omstandigheden beduidend af van de op de kleurkaarten aangegeven tint. De kleurenkaart van International geeft informatie over de mogelijke afwijkingen. Ze kan kosteloos bij de International Service-Hotline aangevraagd worden.

3. Teakonderhoud

Voor veel mensen is een klassiek teakdek nog altijd het ultieme dekbeslag, ongeëvenaard in functie en uitzicht. Ook voor andere delen zoals schuurlijsten, de opbouw en bekledingen is teak niet alleen attractief, maar bezit het ook grote voordelen ten opzichte van kunststoffen en andere materialen. Door de natuurlijke olie is teak relatief bestand tegen vuil en weersinvloeden. Teak droogt zeer snel, het wordt bij voldoende dikte niet doornat. Het beschermt ook de ondergrond waarop het is aangebracht. Ook in natte toestand is teak slipvast, een teakdek heeft verregaand betere isolerende eigenschappen dan een opgeplakte bekleding.

Minder sympathiek is het grauw worden van het hout, wat echter alleen invloed heeft op het uitzicht. De gouden tint van fris hout willen behouden heeft bij dekken nauwelijks zin, en eindigt in een sisyfusarbeid. Alleen regelmatig reinigen, opfleuren en behandelen met hoogwaardige olieproducten brengt uitkomst. Vaak worden de oppervlakken dan, met name in de zomer door de UV-straling, snel gevlekt. Bij kleinere vlakken is de behandeling met olie, of meteen met een hoogglanslak lonend. Speciale teakhout-olie tast de elastische massa in de voegen niet aan, is bestand tegen zoutwater een UV-straling. Het reinigen van teak gebeurt best met een speciale teakreiniger en een schuurspons. Gebruik op de vezels in geen geval een hogedrukreiniger of een harde borstel. Teakhout steeds dwars op de vezels bewerken, anders zijn diepe voegen in de houtstructuur het resultaat.

Lang achterblijvend vocht aan de voegen wijst er op dat er water binnendringt, en de voegen niet meer dicht zijn. Bij oude teakdekken, die nog vastgeschroefd zijn, treden ook bij de houtproppen op de schroefgaten ondichtheden op. Dan helpt alleen een volledig saneren van deze plaatsen.

4. Gereedschappen en machines

4.1 TERCOO-schijven

Voor de eigenaars van stalen jachten waren er tot hier toe slechts twee opties, als er een vernietigende corrosie begint: zandstralen of verkopen. Met de TERCOO-slijpschijf laat roest zich nu poriëndiep verwijderen, met een resultaat als na zandstralen. De schraperschijven worden eenvoudig op de boormachine geplaatst; aan de aanbevolen 2500-3000 omw/min werkt de schijf met een tril- en pendelbeweging. Daarmee worden coatings, vastzittend roest, dikke lagen epoxy of teerlagen snel en effectief verwijderd van metaal, steen en beton. Voortreffelijk geschikt om bijvoorbeeld roestige naden op ijzeren kielen, roerbladen en andere probleemzones van het schip te saneren. Met TERCOO-schijven gaat dat beduidend grondiger dan met ruwe slijpschijven, snijschijven of vlakkenslijpschijven, die hetzij diepe groeven produceren of een meer polijstende als slijpende werking hebben. De TERCOO-schijven zijn beschikbaar als enkele, dubbele, en driedubbele schijven. De standtijd bedraagt ca. 90 - 120 m².

5. Tips rond het onderhoud van de boot

Regelmatig reinigen, onderhoud en hoogwaardige verflagen zijn voor het uitzicht, het waardebehoud en de bedrijfszekerheid van de boot van beslissende betekenis. Met name kunststoffen leiden enorm onder UV-straling, zoutwater en belastingen. De gelcoat wordt sprok, en via haarscheurtjes dringt er water in het laminaat. Speciaal op bootmaterialen afgestemde reinigings- en onerhoudsmiddelen zorgen er voor, dat het oppervlak en de uitrusting optimaal en langdurig beschermd worden.

5.1 Grondige reiniging van het dek

Grotere en gladde oppervlakken zijn er zelden aan dek, vuil verzamelt zich overwegend in hoeken, kieren en in het beslag. Met een schrobborstel is niet alles eenvoudig bereikbaar. Waar niet voortdurend met zoetwater en voldoende druk gespoeld wordt, verkorsten zoutkristallen en vuil tot een agressief mengsel. Lijm en dichtingen worden op de duur aangetast. Hier helpt alleen veel water, een regelbare hogedrukreiniger speciaal voor en na de winterberging, en veel werk met de borstel en een hoog-effectieve bootreiniger.

5.2 De juiste reinigingsmiddelen

Het gebruik van huishoudelijke en autoreinigingsmiddelen is absoluut af te raden. Sterke chemische bestanddelen beloven weliswaar een snel en schijnaar goedkoop resultaat, maar maken de oppervlakken nog gevoeliger. Was, polijstmiddel en lak worden aangetast, door schuurmiddelen of ruwe Scotchbritts wordt de gelcoat ruw. Op die manier gaan vuil en zout steeds beter hechten, en zijn ze telkens moeilijker te verwijderen. Speciale polyester-reinigers lossen taai vuil en zoutresten op, maar sparen de oppervlakken. Bij het begin van het seizoen moet de boot gepolijst worden, en tijdens de zomer met en washoudend reinigingsmiddel gewassen. Zo blijft de beschermlaag behouden. Waar er water te weinig water is, of het wassen van het dek niet toegestaan, zoals in veel havens aan de Middellandse Zee, zijn waterloze reinigers een voortreffelijk alternatief. Ze nemen het vuil op, zonder het oppervlak te beschadigen.

Innovatieve reinigingsmiddelen steunen op de nano-technologie: hout, polyester en metaal laten zich daarmee zonder grote moeite opknappen en verzegelen. Speciaal voor nieuwwaardige boten en vlakken is de hightech-behandeling met nanoproducten zinvol: vanaf het begin is het materiaal door een extreem harde nano-beschermlaag verzegeld.

5.3 Voor elke toepassing het beste

Elk materiaal is verschillend gevoelig voor UV-straling, vocht, zout en vuil. Bepaalde kunststoffen vergelen snel, ruiten van buiskappen worden mat, stootwillen en rubberboten worden blootgesteld aan havenwanden vol olie, en zelfs V4A-beslag neigt speciaal aan de lasnaden tot roestvorming. Een droomreiniger voor alle toepassingen is een utopie! Iets wat bijvoorbeeld roestsporen in de gelcoat gemakkelijk verwijderd, kan voor dichtingen, een rubberboor en plexiglazen ruiten schadelijk zijn. Daarom moeten voor elk gebruiksdoel en voor elk materiaal speciaal daarvoor ontwikkelde middelen worden gebruikt. Dat spaart veel moeite en uiteindelijk ook geld, omdat er geen vervolgschade optreedt door ongeschikte reinigingsproducten. Materiaal-compatible producten maken een duurzame bescheming mogelijk, de levensduur en de functionaliteit nemen toe.

naar boven


Copyright © 2014 Compass Watersport BV - Alle rechten voorbehouden.